1. بیانیه رسمی اخلاقی نشر پژوهش
بیانیه رسمی اخلاقی نشر فصلنامه مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین، مجموعهای از اصول و الزامات حرفهای را در زمینه صداقت علمی، محرمانگی، اصالت اثر، تعارض منافع و مسئولیتپذیری پژوهشی تبیین میکند. مطالعه این بیانیه برای نویسندگان، داوران و سایر دستاندرکاران، بهمنظور آشنایی با ضوابط اخلاقی انتشار و رعایت استانداردهای علمی نشریه، پیش از ارسال و انتشار مقاله توصیه میشود.
لینک دریافت بیانیه رسمی اخلاقی نشر پژوهش
2.دسترسی آزاد و مجوز انتشار
نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین در راستای دسترسی نامحدود پژوهشگران به یافتههای علمی، تحت مجوز بینالمللی Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0)بهصورت دسترسی آزاد (Open Access) منتشر میشود. تحت این مجوز، حق مؤلف (Copyright) مقالات در اختیار نویسنده یا نویسندگان باقی میماند و حق نشر به فصلنامه تعلق میگیرد. استفاده، توزیع و تکثیر مقالات در هر رسانهای، مشروط بر ارجاع صحیح و صریح به مقاله منتشرشده، بلامانع است.
مزایای دسترسی آزاد:
- به حداکثر رساندن تأثیر پژوهشهای حوزه گردشگری و میهماننوازی
- افزایش نمایهسازی و قدرت بازیابی مقالات
- دسترسی رایگان و فوری تمامی پژوهشگران به محتوای مقالات
- حذف نیاز به مجوز برای استناد به محتوا
- افزایش استناد به مقالات و رؤیتپذیری پژوهشها
3. ملاحظات کلی و چارچوب اخلاقی
خطمشی اخلاقی نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی مبتنی بر دستورالعملهای کمیته اخلاق در انتشار (COPE) است و با آییننامههای رفتاری هیئت تحریریه کمیته بینالمللی مجلات و آییننامه پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران مطابقت دارد. تمامی دستاندرکاران این فصلنامه اعم از نویسندگان، داوران، اعضای هیئت تحریریه، سردبیر، مدیرمسئول و کادر اجرایی، خود را ملزم به رعایت کامل این منشور اخلاقی میدانند.
نویسندگان در زمان ارسال مقاله باید تعهد دهند که مقاله حاصل پژوهشی اصیل است و پیشتر به هیچ زبانی در جای دیگری منتشر نشده یا برای بررسی به نشریه دیگری ارسال نگردیده است.
خوانندگان، نویسندگان، داوران و ویراستاران در همکاری با این فصلنامه باید به تمامی سیاستهای اخلاقی مندرج در این سند پایبند باشند.
پژوهشگران برای کسب اطلاعات بیشتر درباره دستورالعملهای اخلاق در انتشار میتوانند به وبسایت (http://publicationethics.org) مراجعه کنند.
4. تعهدات و مسئولیتهای ناشر
- ناشر متعهد است که تصمیمات سردبیر و هیئت تحریریه درباره تمامی مقالات، نهایی و مستقل است.
- تصمیمات نهایی فصلنامه صرفاً بر اساس قضاوت حرفهای اتخاذ میشود و تحت تأثیر هیچگونه تضاد منافع قرار نخواهد گرفت.
- ناشر وظیفه دارد پایبندی تمامی دستاندرکاران به اصول اخلاقی را نظارت و کنترل کند.
- ناشر موظف است اصلاحیهها، شفافسازیها و بازپسگیری مقالات را در صورت نیاز منتشر نماید.
- ناشر بیانیه دسترسی آزاد را به طور کامل میپذیرد و از آن پیروی میکند؛ بدین معنا که تمامی مقالات پس از پذیرش و چاپ، بلافاصله از طریق وبسایت فصلنامه در دسترس همگان قرار میگیرند.
5. تعهدات و مسئولیتهای سردبیر و هیئت تحریریه
5-۱. استقلال و اختیار: سردبیر و هیئت تحریریه دارای اختیار کامل برای رد یا پذیرش مقالات هستند. تصمیمات نهایی بر اساس نظرات داوران متخصص و دبیر تخصصی اتخاذ میشود. مقالاتی که کاملاً نامناسب تشخیص داده شوند، ممکن است پیش از ارسال به داور رد گردند.
5-۲. عدم سوگیری: قضاوت درباره مقالات صرفاً بر اساس شایستگیهای علمی، بدون توجه به ویژگیهای جنسیتی، قومی، نژادی، مذهبی، سیاسی یا عقیدتی نویسندگان انجام میشود.
5-۳. تضاد منافع: سردبیر و اعضای هیئت تحریریه باید از هرگونه اقدامی که موجب تضاد منافع میشود اجتناب کنند. چنانچه تضاد منافعی وجود داشته باشد، باید افشا شود. سردبیر و اعضای هیئت تحریریه از بررسی مقالهای که برای آنها تضاد منافع واقعی یا بالقوه ایجاد میکند، خودداری میکنند. مسئولیت داوری چنین مقالاتی به شخص ذیصلاح دیگری تفویض میشود.
5-۵. محرمانگی: سردبیر موظف است محرمانه بودن مقالات در جریان بررسی را تا زمان انتشار حفظ کند. مشخصات نویسندگان تا پیش از چاپ و مشخصات داوران همواره بهصورت محرمانه محافظت میشود. سردبیر به هیچ وجه نباید اطلاعات مقالات را برای کسی غیر از نویسنده اصلی، داوران و در صورت لزوم اعضای هیئت تحریریه افشا کند.
5-۶. کیفیت و سرعت تصمیمگیری: سردبیر موظف است
- نامههای تصمیم را با کیفیت بالا و با ترکیب توصیههای داوران بنویسد.
- در اسرع وقت به نویسندگان درباره وضعیت مقاله پاسخ دهد.
- همواره مسائل مربوط به سرقت ادبی و دادههای جعلی را بررسی و در صورت نیاز اصلاحیه یا بازپسگیری منتشر کند.
- شاخصهای عملکرد فصلنامه را طرحریزی و بهطور ادواری ارزیابی کند.
5-۷. ارتباط با اعضای هیئت تحریریه: سردبیر موظف است به اعضای جدید هیئت تحریریه دستورالعملهای لازم را ارائه دهد و اعضای فعلی را از سیاستها و تحولات جدید مطلع نگه دارد.
6. تعهدات و مسئولیتهای داوران
6-۱. محرمانگی: تمامی اطلاعات مقاله ارسالی باید محرمانه تلقی شود. داوران مجاز نیستند نسخهای از مقاله برای خود نگه دارند یا آن را با دیگران به اشتراک بگذارند. داوران نباید درباره مقاله با کسی غیر از سردبیر صحبت کنند.
6-۲. بیطرفی و کیفیت داوری:
- قضاوت باید عینی، بیطرف، عادلانه و حرفهای و بر اساس مستندات علمی باشد.
- داوران باید از سوگیریهای شخصی، جنسیتی، نژادی، مذهبی و ایدئولوژیک اجتناب کنند.
- توصیهها باید با جزئیات کافی برای توجیه نظرات به نویسنده ارائه شود.
- داوران نباید دوگانه عمل کنند؛ یعنی در مواجهه با نویسنده مثبت و در یادداشت خصوصی به سردبیر منفی.
6-۳. سرعت عمل: داوران باید مقالات را در زمان مناسب (حداکثر یک ماه) ارزیابی کنند. چنانچه داور در مهلت مقرر قادر به داوری نباشد، باید هرچه زودتر سردبیر را مطلع سازد.
6-۴. تضاد منافع: داوران باید از ارزیابی مقالاتی که برای آنها تضاد منافع شخصی، مالی، سازمانی یا رقابتی وجود دارد خودداری کنند و هرگونه تضاد منافع را فوراً به سردبیر گزارش دهند.
6-۶. ارتباط متقابل: از پژوهشگرانی که مقالات خود را به فصلنامه ارسال میکنند، انتظار میرود متقابلاً دعوت به داوری مقالات دیگر را بپذیرند.
7. تعهدات و مسئولیتهای نویسندگان
7-۱. اصالت و استانداردهای نگارش:
- مقالات باید حاصل پژوهش اصیل نویسنده / نویسندگان باشد و هرگونه استفاده از پژوهشهای دیگران با ذکر منبع همراه باشد.
- رعایت اصول اولیه نگارش و تحقیق و تنظیم مقاله بر اساس راهنمای نویسندگان فصلنامه ضروری است.
- نویسنده مسئول باید پیش از ارسال، راهنمای نویسندگان و شرایط ارسال مقاله را مطالعه کند.
7-۲. عدم انتشار همزمان: ارائه همزمان یک مقاله به چند نشریه یا ارسال مقالهای که پیشتر منتشر یا پذیرفته شده، خلاف اصول اخلاق نشر است.
7-۳. مأخذنویسی و ارجاعدهی: تمامی منابع شامل کتابها، مقالات، پایاننامهها و منابع اینترنتی باید بر اساس شیوهنامه فصلنامه مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین به صورت استاندارد ذکر شوند.
7-۴. تضاد منافع: هرگونه تضاد منافع شخصی، مالی یا سازمانی باید صریحاً در مقاله اعلام شود.
7-۵. حامی مالی: نویسندگان باید در بخش سپاسگزاری، تمامی حامیان مالی و معنوی پژوهش را معرفی کنند.
7-۶. اطلاعرسانی در صورت خطا: چنانچه نویسنده پس از انتشار متوجه خطا یا نادرستی در مقاله شود، موظف است فوراً سردبیر را مطلع سازد تا اصلاحیه یا بازپسگیری انجام شود.
8. معیارهای تألیف
هر فرد پژوهشگری که نامش به عنوان نویسنده در مقاله ثبت میشود، باید یک یا چند مورد از موارد زیر را انجام داده باشد:
- طراحی پژوهش، گردآوری، تحلیل یا تفسیر دادهها
- نگارش مقاله یا بازنگری اساسی آن
- تأیید نهایی نسخه آماده برای انتشار
- پذیرش مسئولیت عمومی بخشهای مناسبی از محتوای مقاله
1-8. اصول نویسندگی:
- نویسنده مسئول در تمام مراحل ارسال، داوری و انتشار، رابط اصلی با فصلنامه است و باید بهسرعت به سؤالات سردبیر پاسخ دهد.
- پس از پذیرش مقاله، افزودن نویسنده جدید یا تغییر ترتیب نویسندگان امکانپذیر نیست.
- نویسنده مسئول باید رضایت و آگاهی سایر نویسندگان را از طریق فرم تعهدنامه تأیید و ارسال کند.
9. اصول شفافیت
9-۱. طرح پژوهش: پژوهش باید دارای نظم منطقی، طرح پژوهشی مناسب و رعایت معیارهای اخلاقی باشد. نویسندگان مسئول کل محتوای علمی و صحت اطلاعات کتابشناختی مقاله هستند.
9-۲. تجزیه و تحلیل دادهها: دادهها باید بهطور مناسب تجزیه و تحلیل شوند. جعل و دستکاری دادهها سوءرفتار پژوهشی محسوب میشود.
9-۳. دسترسی به دادهها: دادههای مورد استفاده در مقاله باید در صورت درخواست، از طریق نویسنده مسئول در دسترس قرار گیرد.
9-۴. تضاد منافع: تضاد منافع ممکن است شخصی، تجاری، سیاسی، دانشگاهی یا مالی باشد. تمامی موارد باید صریحاً افشا شوند تا از گمراه شدن خوانندگان جلوگیری گردد.
10. فرایند داوری همتا
نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین از فرایند داوری دوسوناشناس (Double-Blind Peer Review)استفاده میکند؛ بدین معنا که هویت داور برای نویسنده و هویت نویسنده برای داور ناشناس است.
- نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که مقاله بهگونهای تهیه شده که هویت آنها آشکار نشود.
- نویسندگان حق دارند در صورت وجود تضاد منافع، از داوری مقاله توسط فرد خاصی جلوگیری کنند.
- هویت داوران صرفاً با اجازه خودشان میتواند افشا شود.
۱1. مقابله با سرقت ادبی
سرقت ادبی استفاده عمدی از ایدهها یا مطالب اصیل دیگران بدون ارجاع مناسب است و نقضی جدی از اخلاق انتشار بهشمار میرود.
- تمامی مقالات با استفاده از نرمافزار مشابهتیاب سمیمنور و یا ایرانداک و در صورت لزوم iThenticate بررسی میشوند.
- از نویسندگان انتظار میرود پیش از ارسال، مقاله خود را از نظر سرقت ادبی بررسی کنند.
- در صورت شناسایی سرقت ادبی در مرحله داوری، مقاله رد خواهد شد.
- در صورت شناسایی پس از انتشار، فصلنامه این حق را برای خود محفوظ میدارد که مقاله را اصلاح یا بازپسگیری کند و موضوع را به مؤسسه نویسندگان اطلاع دهد.
- کپی کردن حتی یک جمله از اثر دیگران بدون ارجاع مناسب، سرقت علمی تلقی میشود.
اشکال مختلف سرقت علمی عبارتند از:
- ثبت اثر دیگران به نام خود
- درج نام افرادی که در مقاله نقشی نداشتهاند
- کپیبرداری از بخشهای قابلتوجه مقاله دیگر بدون ارجاع
- ارائه نتایج پژوهش دیگران به نام خود
- چاپ مکرر یک مقاله در چند نشریه
- بیان نتایج نادرست یا تحریف یافتههای علمی
- استفاده از دادههای نامعتبر یا دستکاری در دادهها
۱2. اصلاحیه، سلب اعتبار و بازپسگیری مقالات
برای حفظ یکپارچگی سوابق علمی، فصلنامه مطالعات گردشگری و میهماننوازیدر صورت لزوم اقدامات زیر را انجام میدهد:
اصلاحیه(Erratum): تغییراتی که بر معنا یا نتایج مقاله تأثیر میگذارند اما کل مقاله را باطل نمیکنند، از طریق انتشار اصلاحیهای مرتبط با مقاله اصلی اصلاح میشوند.
بازپسگیری (Retraction): اگر اعتبار علمی یک مقاله بهشدت زیر سوال برود یا اطلاعات آن نادرست باشد، آن مقاله بازپسگرفته (باطل) میشود. این فرآیند بر اساس استانداردهای جهانی COPE انجام میگیرد. در این حالت، مقاله از سایت حذف نمیشود، بلکه یک اعلامیه رسمی برای ابطال آن منتشر میشود که به مقاله اصلی ارجاع میدهد تا همگان از وضعیت غیرمعتبر بودن آن مطلع شوند.
۱3. فرایند شناسایی و رسیدگی به سوءرفتار پژوهشی
سردبیر فصلنامه مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین اقدامات لازم را برای شناسایی و جلوگیری از انتشار مقالاتی که در آنها تخلف پژوهشی صورت گرفته، انجام میدهد:
۱. اطلاعرسانی اولیه: سردبیر بدون قضاوت، توضیح میخواهد و موضوع را به دفتر تحریریه منعکس میکند.
۲. ارجاع به کمیته: چنانچه توضیحات نویسنده غیرقابلقبول باشد و سوءرفتار جدی محرز شود، موضوع به کمیته نشر ارجاع میشود.
۳. توبیخ: در تخلفات سبکتر، نامه توبیخآمیز ارسال و خطمشیهای فصلنامه یادآوری میشود.
۴. ممنوعیت: نویسنده متخلف از ارسال مقالات بعدی، عضویت در هیئت تحریریه و خدمت بهعنوان داور منع میشود.
۵. بازپسگیری و اطلاعرسانی رسمی: در موارد جدی، اخطاریه بازپسگیری منتشر میشود و موضوع طی نامه رسمی به وزارت علوم، ISC، دانشگاهها و نشریات مرتبط اطلاع داده میشود.
۱4. فرایند رسیدگی به شکایات نویسندگان
فصلنامه از درخواستهای تجدیدنظر منطقی و مستدل نسبت به تصمیمات سردبیری استقبال میکند، مشروط بر اینکه با شواهد و دلایل محکم پشتیبانی شود.
14-1. مراحل تجدیدنظر:
- ارائه دلایل منطقی، مستدل و مستند به دفتر فصلنامه
- توضیح شفاف دلایل مخالفت با تصمیم
- ارائه اطلاعات یا دادههای جدید در صورت وجود
- ارائه مستندات در صورت ادعای تضاد منافع در فرایند داوری
14-2. ملاحظات:
- فصلنامه تنها یک درخواست تجدیدنظر برای هر مقاله میپذیرد.
- تصمیم نهایی هیئت تحریریه درباره تجدیدنظر قطعی است.
۱5. سیاست آرشیو و خودآرشیوی
نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی از طریق سیاست پشتیبانگیری الکترونیکی، حفظ دسترسی پایدار به محتوای منتشرشده را تضمین میکند. تمامی مقالات بلافاصله پس از انتشار تحت مجوز CC BY 4.0 بهصورت رایگان در دسترس هستند.
15-1. سیاست خودآرشیوی نویسندگان:
- نسخه ارسالشده (پیشچاپ): قابل انتشار در مخازن شخصی و دانشگاهی بدون دوره انتظار
- نسخه پذیرفتهشده: قابل آرشیو در وبسایت شخصی، مخازن دانشگاهی یا موضوعی
- نسخه منتشرشده: قابل اشتراکگذاری از طریق وبسایت فصلنامه و پلتفرمهای دیگر
توصیه میشود نسخه به اشتراک گذاشتهشده حاوی شناسه دیجیتال مقاله (DOI) باشد. نویسندگان تشویق میشوند مقالات خود را از طریق شبکههای اجتماعی علمیResearchGate ، Academia.edu، LinkedIn و غیره با ذکر استناد مناسب و درج لینک وبسایت فصلنامه به اشتراک بگذارند.
15-2. فصلنامه در پایگاههای زیر مشارکت دارد:
- سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
- پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)
- مگیران (Magiran)
۱6. مطالعات مربوط به انسان
تمامی مقالاتی که نتایج تحقیقات تجربی مربوط به افراد انسانی را گزارش میکنند، باید حاوی بیانیهای باشند که تأیید کند رضایت آگاهانه از هر آزمودنی (یا قیم او) کسب شده است. تمامی مطالعات انسانی باید پس از تأیید پروتکل آزمایشی توسط کمیته اخلاق محلی مورد استفاده قرار گیرند.
در نشریه مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین که مشارکتکنندگان ماهیت انسانی دارند، اطلاعات هویتی مشارکتکنندگان نباید بدون کسب رضایت آگاهانه کتبی منتشر شود.
۱7. اعلامیه استفاده از هوش مصنوعی مولد
نویسندگان مجاز هستند از ابزارهای هوش مصنوعی مولد صرفاً برای بهبود خوانایی و ویرایش زبانی مقاله استفاده کنند. این استفاده باید با نظارت و کنترل کامل انسانی همراه باشد.
17-1. ضوابط:
- هوش مصنوعی نمیتواند بهعنوان نویسنده یا نویسنده همکار معرفی شود.
- نویسندگان موظفند نتایج تولیدشده توسط هوش مصنوعی را با دقت بررسی و ویرایش کنند.
- نویسندگان در نهایت مسئول و پاسخگوی کامل محتوای مقاله هستند.
- استفاده از هوش مصنوعی باید در مقاله افشا شود.
17-2. دستورالعمل افشا:
نویسندگان باید در انتهای مقاله، پیش از فهرست منابع، بخشی با عنوان «اعلامیه استفاده از هوش مصنوعی مولد» بیفزایند:
در طول آمادهسازی این اثر، نویسنده / نویسندگان از [نام ابزار/خدمت] به منظور [دلیل] استفاده کردند. پس از استفاده از این ابزار، نویسنده/ نویسندگان محتوا را بررسی و ویرایش کرده و مسئولیت کامل آن را بر عهده میگیرند.
این اعلامیه برای ابزارهای کمکی نظیر بررسی دستور زبان و غلطیابی الزامی نیست.
۱8. حریم خصوصی و محرمانگی
- تمامی اطلاعات ثبتشده در وبسایت فصلنامه صرفاً برای اهداف اعلامشده نشریه مورد استفاده قرار میگیرد و در اختیار هیچ شخص ثالثی قرار نخواهد گرفت.
- محرمانگی در تمامی مراحل فرایند بررسی مقاله، توسط تمامی نقشها، الزامی است.
- داوران مجاز نیستند نسخهای از مقاله را نزد خود نگه دارند یا آن را با دیگران به اشتراک بگذارند.
- نظرات داوری بدون اجازه داور، نویسنده و سردبیر نباید بهصورت عمومی منتشر شود.
- ویراستاران نباید نسخههایی از مقالات ردشده را نگه دارند.
۱9. سیاست تبلیغات
نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین متعهد است که تصمیمات مربوط به پذیرش یا رد مقالات را صرفاً بر مبنای کیفیت علمی و نتایج داوری تخصصی اتخاذ نماید. در این راستا، حمایتهای مالی سازمانهای مربوطه هیچگونه تأثیری بر روند داوری و تصمیم نهایی نخواهد داشت و استقلال محتوایی نشریه در برابر هرگونه نفوذ مالی کاملاً محفوظ است.
20. راهنمای دستورالعملهای اخلاقی COPE
نشریه علمی مطالعات گردشگری و میهماننوازی نوین متعهد است دستورالعملها و نمودارهای جریان کمیته اخلاق در انتشار (COPE)را در تمامی فرایندهای بررسی و انتشار اعمال کند.